Sau hơn ba năm kể từ khi Đạo luật Cải cách và Liêm chính Chương trình EB-5 (EB-5 Reform and Integrity Act – RIA 2022) được ban hành, Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (Department of Homeland Security – DHS) đã chính thức công bố dự thảo quy định nhằm hướng dẫn triển khai luật trên thực tế.
Đây được xem là cột mốc quan trọng đối với chương trình EB-5, bởi nhiều quy định cốt lõi của RIA trước đây mới chỉ tồn tại dưới dạng luật khung. Khi các quy định hướng dẫn được ban hành, nhà đầu tư, Regional Center và các đơn vị phát triển dự án sẽ có cơ sở pháp lý rõ ràng hơn để triển khai hồ sơ.
Mặc dù đây vẫn là dự thảo và chưa có hiệu lực chính thức, nhưng nhiều nội dung được giới chuyên môn đánh giá sẽ định hình cách vận hành của chương trình EB-5 trong nhiều năm tới.
Đề xuất tăng mức đầu tư tối thiểu lên 1,4 triệu USD
Một trong những điểm nhận được nhiều sự quan tâm là việc DHS đề xuất điều chỉnh mức đầu tư tiêu chuẩn của chương trình EB-5 lên 1,4 triệu USD.
Đây không phải là một chính sách hoàn toàn mới. RIA 2022 đã quy định mức đầu tư sẽ được điều chỉnh định kỳ theo lạm phát, thay vì giữ cố định trong nhiều năm như trước đây. Việc DHS đưa con số này vào dự thảo cho thấy cơ chế điều chỉnh đã bắt đầu được cụ thể hóa.
Trong khi đó, mức đầu tư dành cho các dự án thuộc Targeted Employment Area (TEA) vẫn sẽ được áp dụng theo công thức điều chỉnh của luật. Điều này đồng nghĩa các dự án thuộc khu vực ưu tiên vẫn duy trì lợi thế đáng kể về yêu cầu vốn so với các dự án thông thường.
Đối với nhà đầu tư, thông điệp khá rõ ràng: chi phí tham gia chương trình EB-5 có xu hướng tiếp tục tăng trong tương lai, thay vì giảm xuống như giai đoạn trước.
Chính thức hóa quy định duy trì vốn đầu tư trong tối thiểu hai năm
Một nội dung quan trọng khác là DHS đề xuất làm rõ quy định về thời gian duy trì khoản đầu tư (Sustainment Period).
Theo dự thảo, vốn đầu tư cần được duy trì ít nhất hai năm kể từ thời điểm được đầu tư vào doanh nghiệp tạo việc làm.
Đây là một thay đổi đáng chú ý nếu so với giai đoạn trước RIA 2022, khi thời gian duy trì vốn thường kéo dài cho đến khi nhà đầu tư hoàn tất toàn bộ quy trình xin xóa điều kiện thẻ xanh (I-829), khiến nhiều khoản đầu tư bị “khóa” trong thời gian rất dài.
Việc xác định rõ mốc hai năm giúp:
- Nhà đầu tư có cơ sở rõ ràng hơn trong việc hoạch định dòng tiền.
- Regional Center dễ xây dựng chiến lược hoàn vốn.
- Toàn bộ chương trình trở nên minh bạch và dễ dự đoán hơn.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng quy định duy trì vốn tối thiểu hai năm không đồng nghĩa nhà đầu tư sẽ được hoàn vốn ngay sau hai năm. Việc hoàn vốn vẫn phụ thuộc vào phương án tài chính, tiến độ dự án và điều khoản của từng khoản đầu tư.
Siết chặt quản lý Regional Center
Nếu như trước đây chương trình EB-5 từng nhiều lần bị chỉ trích do thiếu cơ chế giám sát, thì dự thảo mới tiếp tục khẳng định định hướng của RIA 2022: tăng cường minh bạch và trách nhiệm của các Regional Center.
Theo dự thảo, DHS đề xuất bổ sung nhiều quy định liên quan đến:
- Nghĩa vụ báo cáo định kỳ.
- Kiểm tra hoạt động của Regional Center.
- Quản lý dòng tiền đầu tư.
- Nghĩa vụ công bố thông tin.
- Kiểm soát các bên tham gia dự án.
Mục tiêu là giảm thiểu rủi ro gian lận, nâng cao chất lượng quản trị và tăng cường bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.
Đây được xem là bước đi tích cực nhằm nâng cao uy tín của chương trình EB-5 sau nhiều năm cải cách.
Thiết lập cơ chế xử lý vi phạm rõ ràng hơn
Bên cạnh việc tăng cường giám sát, DHS cũng đề xuất một hệ thống chế tài cụ thể đối với các tổ chức hoặc cá nhân vi phạm quy định của chương trình.
Các biện pháp xử lý có thể bao gồm:
- Đình chỉ hoạt động.
- Chấm dứt tư cách Regional Center.
- Xử phạt hành chính.
- Áp dụng các biện pháp khắc phục đối với các hành vi vi phạm quy định của RIA.
Điều này góp phần tạo ra một môi trường đầu tư minh bạch hơn và hạn chế những rủi ro từng xuất hiện trong giai đoạn trước.
Nhà đầu tư nên nhìn nhận những thay đổi này như thế nào?
Điều quan trọng cần nhấn mạnh là đây vẫn là dự thảo quy định. DHS hiện đang trong giai đoạn lấy ý kiến công khai trước khi ban hành văn bản chính thức.
Tuy nhiên, xét về tổng thể, dự thảo cho thấy định hướng nhất quán của Chính phủ Hoa Kỳ:
- Chuẩn hóa toàn bộ chương trình EB-5 theo RIA 2022.
- Tăng cường tính minh bạch và giám sát.
- Nâng cao chất lượng của Regional Center.
- Bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.
- Duy trì sức hấp dẫn của chương trình nhưng với tiêu chuẩn quản lý cao hơn.
Đối với các nhà đầu tư đang cân nhắc tham gia EB-5, đây là thời điểm thích hợp để theo dõi sát diễn biến chính sách, đồng thời lựa chọn các dự án có năng lực triển khai tốt, minh bạch về pháp lý và tài chính.
Kết luận
Việc DHS công bố dự thảo hướng dẫn thực thi RIA 2022 không chỉ là một cập nhật về mặt thủ tục, mà còn đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình hoàn thiện khung pháp lý của chương trình EB-5.
Mặc dù một số quy định như điều chỉnh mức đầu tư hay cơ chế giám sát có thể khiến yêu cầu đối với nhà đầu tư và các Regional Center trở nên chặt chẽ hơn, nhưng về dài hạn, đây được đánh giá là những thay đổi tích cực, góp phần xây dựng một chương trình đầu tư định cư minh bạch, ổn định và bền vững hơn.
Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư định cư vào Hoa Kỳ vẫn ở mức cao, việc cập nhật kịp thời các thay đổi về chính sách sẽ giúp nhà đầu tư chủ động hơn trong việc lựa chọn thời điểm, dự án và chiến lược đầu tư phù hợp với mục tiêu định cư lâu dài.
