Chương trình Citizenship by Investment (CBI) của Antigua & Barbuda đang thu hút sự chú ý khi Thủ tướng Gaston Browne lần đầu tiên công khai thừa nhận rằng quốc gia này có thể mất quyền miễn thị thực vào Khu vực Schengen của Liên minh châu Âu trước cuối năm 2026.
Đây được xem là tín hiệu rõ ràng nhất từ trước đến nay cho thấy Liên minh châu Âu đang tiếp tục gia tăng áp lực đối với các chương trình quốc tịch thông qua đầu tư (Citizenship by Investment – CBI) tại khu vực Caribe.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý là dù nguy cơ này trở thành hiện thực, Chính phủ Antigua & Barbuda vẫn khẳng định chương trình CIP sẽ tiếp tục được duy trì.
Vì sao Liên minh châu Âu gây sức ép?
Trong những năm gần đây, Liên minh châu Âu đã liên tục rà soát các chương trình quốc tịch đầu tư của nhiều quốc gia ngoài khối.
Trong Báo cáo lần thứ 8 về Cơ chế đình chỉ miễn thị thực (Visa Suspension Mechanism Report) công bố cuối năm 2025, Ủy ban châu Âu cho rằng việc một quốc gia vận hành chương trình đầu tư quốc tịch có thể tự thân trở thành căn cứ để xem xét đình chỉ quyền miễn thị thực Schengen, ngay cả khi chưa phát hiện sai phạm cụ thể.
Báo cáo cũng khuyến nghị các quốc gia Đông Caribe tiếp tục:
- tăng cường quy trình thẩm định hồ sơ;
- nâng cao tiêu chuẩn kiểm tra lý lịch;
- siết chặt quy trình cấp quốc tịch;
- hướng tới việc cải cách hoặc chấm dứt các chương trình CBI trong dài hạn.
Điều này cho thấy quan điểm của EU không còn chỉ tập trung vào từng trường hợp riêng lẻ mà đã chuyển sang đánh giá mô hình CBI như một vấn đề chính sách.
Antigua & Barbuda sẽ phản ứng như thế nào?
Theo Thủ tướng Gaston Browne, Chính phủ Antigua & Barbuda đang tìm kiếm các cuộc đối thoại cấp cao với Liên minh châu Âu nhằm duy trì quyền đi lại thuận lợi cho công dân.
Một trong những đề xuất đang được Antigua đưa ra là thay vì áp dụng yêu cầu xin visa truyền thống, EU có thể áp dụng hệ thống cấp phép du lịch điện tử (Electronic Travel Authorisation) tương tự nhiều quốc gia khác.
Tuy nhiên, ông Browne cũng thừa nhận rằng không có gì đảm bảo các cuộc đàm phán sẽ thành công và khả năng EU áp dụng hạn chế mới vẫn hoàn toàn có thể xảy ra trước cuối năm nay.
Chương trình đầu tư quốc tịch sẽ bị dừng?
Câu trả lời là không.
Điểm quan trọng nhất trong tuyên bố của Chính phủ Antigua & Barbuda là:
Chương trình Citizenship by Investment sẽ vẫn tiếp tục hoạt động, ngay cả khi quyền miễn thị thực Schengen bị thay đổi.
Theo Thủ tướng Gaston Browne, CIP hiện là một trong những nguồn thu ngoài thuế quan trọng nhất của quốc gia, đóng vai trò tài trợ cho nhiều dự án phát triển hạ tầng và kinh tế. Vì vậy, Antigua không có kế hoạch chấm dứt chương trình chỉ vì những thay đổi về chính sách thị thực của châu Âu.
Điều này có ý nghĩa gì đối với nhà đầu tư?
Trong nhiều năm qua, quyền miễn thị thực Schengen luôn là một trong những lợi ích nổi bật khi giới thiệu các chương trình quốc tịch Caribe.
Nếu chính sách của EU thay đổi, giá trị của hộ chiếu chắc chắn sẽ chịu ảnh hưởng ở một số khía cạnh.
Tuy nhiên, đối với nhiều nhà đầu tư quốc tế, quyết định tham gia chương trình CBI ngày nay không còn chỉ dựa trên số lượng quốc gia được miễn thị thực.
Những yếu tố được quan tâm nhiều hơn bao gồm:
- Có thêm quốc tịch thứ hai để đa dạng hóa tài sản và quyền cư trú.
- Tăng tính linh hoạt trong việc di chuyển và kinh doanh quốc tế.
- Xây dựng phương án dự phòng trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu liên tục thay đổi.
Chính vì vậy, ngay cả khi một số quyền lợi về thị thực có thể thay đổi trong tương lai, chương trình đầu tư quốc tịch vẫn giữ vai trò quan trọng trong chiến lược quản lý tài sản và hoạch định tương lai của nhiều gia đình.
Xu hướng chung của các chương trình CBI
Những gì đang diễn ra tại Antigua & Barbuda cũng phản ánh xu hướng chung trên thị trường đầu tư định cư toàn cầu.
Trong vài năm gần đây, nhiều quốc gia đã:
- Nâng cao tiêu chuẩn thẩm định;
- Tăng cường chia sẻ thông tin với các đối tác quốc tế;
- Cải thiện quy trình phòng chống rửa tiền;
- Áp dụng các tiêu chuẩn minh bạch cao hơn.
Mục tiêu không phải là chấm dứt các chương trình đầu tư định cư mà là nâng cao chất lượng, tăng tính bền vững và duy trì uy tín quốc tế.
Góc nhìn từ Chìa Khóa Định Cư
Đối với các nhà đầu tư đang cân nhắc chương trình quốc tịch Caribe, thông tin lần này là lời nhắc rằng chính sách nhập cư và quyền đi lại quốc tế luôn có thể thay đổi theo bối cảnh địa chính trị.
Điều quan trọng không chỉ là lựa chọn một chương trình phù hợp ở thời điểm hiện tại mà còn cần đánh giá toàn diện về mục tiêu lâu dài của gia đình, giá trị của quốc tịch thứ hai và khả năng thích ứng của chương trình trước các thay đổi chính sách trong tương lai.
